MMORPG - những tựa game hành động nhập vai trực tuyến từng dẫn đầu cho một cơn sóng “game online” chinh phục thị trường trò chơi giải trí tại Việt Nam những năm 2000s sau khi internet trở nên phổ biến, với những cái tên đã ăn sâu vào tiềm thức của 8x 9x như MU, VLTK, SilkRoad, Thiên Long Bát Bộ… Sau khoảng gần 10 năm thống trị thị trường, những tựa game huyền thoại đó dần sụt giảm lượng người chơi và bị nhấn chìm bởi một cơn sóng trẻ trung hơn mang tên “esports”, với những tựa game thuần kỹ năng và phối hợp đồng đội, mang lại cảm giác cạnh tranh trong từng ván đấu với luật chơi hấp dẫn, trái ngược với trạng thái “cày cuốc” kéo dài đến nhàm chán của những tựa game nhập vai.
Các NPH Game tại Việt Nam cũng chuyển dịch dần sự cạnh tranh từ MMORPG sang esports, rồi thậm chí cả xu thế game mobile, trong suốt những năm tháng mà ngành công nghiệp game phát triển rực rỡ tại Việt Nam. Thế nhưng, khi thế giới esports được “quy hoạch” rõ ràng quanh một số tựa game hàng đầu, rồi game mobile ngày càng trở nên nhàm chán và lặp lại, thì người ta lại bắt đầu “đi lùi về quá khứ” để đi tìm chiếc chìa khóa giải phóng bế tắc cho thị trường, đó là mang trở về những tựa game cũ đã bị khai tử.
Cabal Origin VTC - tựa game “huyền thoại” gần nhất được tuyên bố tái sinh ở thị trường Việt Nam tại GameVerse 2025
Những kẻ chưa từng rời đi
Thực ra không phải người chơi nào cũng thích nghi với xu hướng và sự thay đổi. Có một kiểu người chơi khá cứng đầu, cũng tồn tại khá nhiều ở Việt Nam, là một khi đã chơi quen với tựa game mà anh ta yêu thích, anh ta sẽ không từ bỏ nó, không thay đổi. Xu hướng là FPS? Moba? Mobile? game RPG kiểu mới? đồ họa đẹp mắt? Tất cả đều không có giá trị với dạng người chơi “cứng đầu” này. Họ yêu tựa game MMORPG mà họ đã gắn bó từng ấy năm đó như mối tình đầu, và chung thủy một cách ngốc nghếch. Nếu nhà phát hành ngưng hoạt động tựa game đó ở thị trường Việt Nam, họ sẽ không chuyển sang tựa game mới mà đi tìm các server private (hay còn gọi là server lậu) để tiếp tục ngọn lửa đam mê.
MU là tựa game có nhiều server private nhất trong lịch sử game online tại Việt Nam
Có hàng nghìn server private của các game online kinh điển đã từng tồn tại và vận hành xuyên suốt hai thập kỷ qua trên mảnh đất hình chữ S, với lượng người chơi có thể lên tới hàng nghìn, hoặc vài trăm, vài chục, hay thậm chí chỉ vài người thường xuyên online mỗi server. Những người chơi “cứng đầu” sẵn sàng bỏ ra thời gian, tiền bạc nhiều một cách “vô lý” chỉ để chinh chiến tựa game họ yêu, dù cho máy chủ private kia thiếu ổn định, giật lag, lâu lâu lại “chết” vài hôm, hoặc một ngày đẹp trời bỗng nhiên biến mất khi người vận hành “ôm đủ tiền”.
Chẳng ai biết server đó thuộc về ai, nhưng thường thì khi một server private chết đi, sẽ sớm có một server mới được quảng bá và mở cửa, như một vòng lặp mới để hút những “con nghiện” quay trở lại với tình yêu cũ, tiếp tục nạp tiền, và có khi dòng tiền ấy vẫn quay về túi của kẻ vận hành cái server vừa “chết” tháng trước. Game thủ biết, nhưng họ không quan tâm, vì họ không có lựa chọn. Những gì họ cần là những ký ức tuổi trẻ phải tiếp tục được nuôi dưỡng, những nhân vật, bản đồ, onc quái vật quen thuộc phải được hiện hữu mỗi ngày, còn lại những chuyện khác đều không đáng quan tâm. Cộng đồng game thủ hoài niệm “cứng đầu” này đã và đang nuôi dưỡng cho hàng trăm người xây dựng private server, và những nhà phát hành game bắt đầu thực sự muốn lấy lại những người chơi đó.
Hành động mang tính thời điểm
Nhưng nếu chỉ để lấy về tệp người chơi đang rải rác ở những máy chủ private, thì chắc số lượng đó không đủ thỏa mãn các NPH, cả về câu chuyện doanh thu lẫn cộng đồng. Trong bài toán phát hành lại những tựa game kinh điển, yếu tố quan trọng nhất chính là độ tuổi của tệp khách hàng. Năm 2007, những cậu trai đang say mê Võ Lâm, Thiên Long, SilkRoad… trong quán net có thể đang là những học sinh, sinh viên nghèo rớt, tiết kiệm từng đồng để trả tiền máy, thì giờ đây họ đang là lực lượng kiếm tiền tốt nhất trong nền kinh tế, thậm chí có những người đã trở thành ông chủ của các doanh nghiệp. Ở độ tuổi U40 - 50, không chỉ kinh tế ổn định, những người đàn ông này cũng có vị trí nhất định trong xã hội để không còn “cày ngày cày đêm” xây dựng sự nghiệp, hay lân la cả buổi ở các quán xá để đi tán tỉnh phụ nữ.
SilkRoad là một trong những tựa game “hoài niệm” được hồi sinh thành công ở máy chủ Việt Nam, nổi bật với cốt truyện có chiều sâu, chinh phục tình cảm của game thủ ở nhiều độ tuổi.
Cuộc sống của họ đã thực sự ổn định theo cả nghĩa đen và bóng, họ nhiều thời gian và trống trải hơn về mặt cảm xúc. Và một tựa game từng là “bạch nguyệt quang” suốt thời trai trẻ bất ngờ hồi sinh, mang lại theo bao ký ức cùng những đồng đội cũ, chắc chắn là liều thuốc tinh thần mà những game thủ trung niên này cần nhất. Lứa game thủ này chắc chắn cũng sẽ thoải mái hơn trong việc chi tiêu vào game, bởi những khoản phí cơ bản trong việc xây dựng nhân vật với thu nhập của họ giờ đây chỉ là tiền lẻ. Chưa hết, động lực để họ chi tiêu trong game cũng đến từ sự khát khao trong quá khứ, khi ngày mà họ yêu game nhất lại là khi họ chưa có gì trong tay, nên ai cũng mong muốn được “vung tay” trong tựa game mình yêu mến ít nhất một lần, hoặc vài lần.
Ngoài câu chuyện nhắm đến lượng game thủ hoài niệm, những tựa game MMORPG được phát hành ở thời điểm này hoàn toàn có thể có được lượng người chơi “mới - nhưng - không - trẻ”. Như đã đề cập ở đầu bài viết, xu hướng game nhập vai từng bị soán ngôi bởi các tựa game esports. Esports hấp dẫn thật, càng ngày càng nhiều người quan tâm, nhưng không phải ai cũng hợp để “chơi” mãi. Có một lượng lớn game thủ già nua từng chơi esports trong hàng chục năm liền, bắt đầu nhận ra giới hạn của bản thân bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi tuổi tác. Khi phản xạ và độ tập trung vào game của họ suy giảm, thời gian của họ cho giải trí cũng eo hẹp và bị ngắt quãng nhiều hơn, thì các game thủ “trưởng thành” đang có xu hướng bỏ dần esports và tìm đến những tựa game “chill” hơn, “chậm” hơn. Và MMORPG đáp ứng tất cả những nhu cầu đó.
Những điều chỉnh cần thiết
Mang trở lại những tựa game huyền thoại không đơn giản là quay ngược vòng thời gian ở thế giới thực, mà nó còn là thách thức cần thích nghi và thay đổi với những nhà làm game. Về tệp người chơi, rõ ràng đa số vẫn là những người chơi cũ của 2 thập kỷ trước, nhưng bản chất của họ đã thay đổi: nhiều tiền hơn, nhưng ít thời gian đi. Vì lý do đó, auto trước đây là phần mềm thứ 3 bị cấm, nhưng giờ đây nó là điều bắt buộc phải được tích hợp sẵn trong gameplay của các MMORPG tái sinh. Chưa hết, các phụ bản, nhiệm vụ… cũng phải được chỉnh sửa lại để đỡ tốn thời gian hơn, sao cho người chơi chỉ cần bỏ ra khoảng 1 - 2 tiếng giải trí buổi tối là có thể hoàn thành hầu hết các tác vụ hàng ngày của game.
Thiên Long Origin - tựa game hiếm hoi được vừa được làm lại phiên bản “hoài niệm” chạy song song với bản chính thức (Tân Thiên Long 3D) vẫn tồn tại ở thị trường Việt Nam và Trung Quốc gần 20 năm nay.
Việc làm lại các phiên bản hoài niệm bắt buộc những nhà phát triển phải chỉnh sửa đồ họa cho phù hợp với cấu hình và nhu cầu hình ảnh hiện tại, nhưng đó cũng là cơ hội để họ sẵn sàng cho những cú lột xác trong tương lai, thậm chí hướng tới đa nền tảng cho tựa game. Hiệu ứng hoài niệm dù sao cũng chỉ tồn tại trong thời gian đầu, suy cho cùng tựa game và người chơi vẫn cần những thay đổi và phát triển lâu dài. Ngoài ra, các phần mềm và cấu hình máy cũng phát triển giúp người chơi có thể can thiệp vào game, cày nick clone và dùng auto cày tài nguyên game ồ ạt gây mất cân bằng, thậm chí 1 người có thể dùng phần mềm điều khiển nguyên 1 dàn vài chục nhân vật “auto pk” làm ảnh hưởng đến trải nghiệm game lành mạnh của cả một server.
Tóm lại, khi “trend” mobile game đi xuống cũng như thế hệ “game thủ vàng” bắt đầu quá già để chơi esports, thì việc hồi sinh các tựa game MMORPG huyền thoại đang là chiến lược hiệu quả nhất của các nhà phát triển cũng như phát hành game. Thế nhưng bên cạnh lợi thế mang tính thời điểm, thì vẫn còn đó nhiều tồn tại mà những người làm game không khó để nhìn ra vấn đề. Sau nhiều bài học trong quá khứ, hy vọng lần hồi sinh nay của các tựa game sẽ mang lại trải nghiệm tốt cho các game thủ, tiếp tục kéo dài một trang mới cho MMORPG, bền bỉ như cách nó vẫn duy trì trong tiềm thức của cả một thế hệ người yêu game.
